Waarom speel ik beter op training dan in een wedstrijd?

Je kent het misschien goed. Op de training speel je ontspannen. Je slagen voelen vanzelfsprekend en je haalt moeiteloos lange rally’s. Maar zodra je een wedstrijd speelt, lijkt datzelfde tennis verdwenen.

Je gaat voorzichtiger slaan. Je twijfelt meer. Je voelt spanning in je arm of schouders. Misschien denk je na over iedere bal die je raakt.

Waarom speel je beter op training dan in een wedstrijd?

Wat er verandert zodra het resultaat belangrijk wordt

Op de training is er meestal ruimte. Je hoeft niets te bewijzen. Een fout is vervelend, maar heeft weinig gevolgen. In een wedstrijd krijgt het resultaat betekenis.

Je wilt winnen. Je wilt niet teleurstellen. Je denkt aan je tegenstander, de stand of wat anderen van je vinden. Daardoor verschuift je aandacht ongemerkt van de bal en je beweging naar de uitkomst.

Je speelt niet meer alleen de bal die voor je ligt. Je speelt ook tegen de gedachte aan verliezen. Op dat moment verandert er vaak iets in je lichaam. Je ademhaling wordt hoger. Je benen worden stijver. Je grip wordt steviger en je arm beweegt minder vrij.

Technisch lijkt het dan alsof je ineens niet meer kunt tennissen. Maar meestal is je techniek niet verdwenen. Er is alleen iets tussen jou en je tennis komen te staan.

Wedstrijdspanning is niet het echte probleem

Veel spelers proberen tijdens een wedstrijd zo snel mogelijk rustig te worden. Ze willen de spanning wegduwen, positief denken of zichzelf toespreken. Maar daarmee ontstaat vaak een tweede strijd.

Je voelt spanning én je vindt dat je geen spanning mag voelen.

Een vrijer spel begint daarom niet altijd met minder spanning. Het begint met herkennen wat er gebeurt. Je merkt op dat je omhooggaat in je hoofd en dat je lichaam zich aanspant. Daar hoef je niet direct iets aan te veranderen. Alleen al het herkennen geeft ruimte.

Wat kun je doen wanneer je omhooggaat?

Probeer tijdens een wedstrijd drie eenvoudige stappen:

1. Merk op dat je aandacht bij het resultaat zit.
2. Adem langer uit en voel je voeten op de grond.
3. Breng je aandacht terug naar één concrete bedoeling voor de volgende bal.

Bijvoorbeeld:

• rustig klaarstaan;
• hoog over het net spelen;
• goed door je benen zakken;
• de bal vroeg waarnemen.

Niet de hele wedstrijd. Niet de uitslag. Alleen deze bal.

Train het verschil tussen training en wedstrijd

Je kunt mentale weerbaarheid trainen door in je trainingen af en toe betekenis toe te voegen. Speel bijvoorbeeld een oefening waarbij de stand telt of waarbij je onder druk een beslissing moet nemen.

Niet om jezelf te testen of af te rekenen, maar om te leren herkennen wat er in jou gebeurt zodra het resultaat belangrijk wordt.

De vraag is niet alleen: “Hoe speel ik wanneer alles goed voelt?”

De diepere vraag is:

Kan ik aanwezig blijven wanneer het spannend wordt?

Dat is de basis van mentale training bij tennis. Niet jezelf dwingen om rustig te zijn, maar leren terugkeren naar je lichaam, je aandacht en het proces.